42. ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΟΝ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΕΜΦΥΛΙΟ ΠΟΛΕΜΟ
ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΟΝ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΕΜΦΥΛΙΟ ΠΟΛΕΜΟ
του ΧΡΗΣΤΟΥ Δ. ΛΑΖΟΥ
ΑΝΑΜΕΣΑ στο πλήθος των δημοσιευμάτων για τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο πρέπει να περιληφθεί και μια ―έστω περιεκτική― αναφορά για τους πολλούς Έλληνες που συμμετείχαν στον πόλεμο αυτό καθώς και για το πλήθος των Ελλήνων που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία του ισπανικού λαού, κάτι που ως σήμερα δυστυχώς δεν έχει αναγνωρισθεί. Πουθενά δεν έχει αναρτηθεί μια αναμνηστική στήλη με τα ονόματα των νεκρών Ελλήνων, σε αντίθεση με τους Γάλλους οι οποίοι τίμησαν τους Έλληνες νεκρούς που έχασαν τη ζωή τους πολεμώντας μαζί με τους Μακί κατά των Γερμανών στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο1. Και δεν ήταν καθόλου λίγοι οι Έλληνες νεκροί του ισπανικού εμφυλίου. Συνολικά 75, προερχόμενοι από την κυρίως Ελλάδα (20), την Κύπρο (15), τις ΗΠΑ (29), από τη Γαλλία (10) και 1 (ένας) από το Βέλγιο! Αν αναλογιστεί κάποιος ότι οι 75 νεκροί ανήκουν σε ένα σύνολο 278 εθελοντών (χωρίς να είναι απόλυτα εξακριβωμένος αυτός ο αριθμός) τότε το γεγονός των 75 νεκρών, ήτοι το 27% των Ελλήνων εθελοντών, αποτελεί μεγάλη αιμορραγία. Φυσικά, θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζαμε και τις αντίστοιχες αναλογίες άλλων εθνικών ομάδων, αλλά έτσι και αλλιώς το ποσοστό του 27% είναι μεγάλη προσφορά σε αίμα. Δυστυχώς έχει αγνοηθεί! Συμμετοχή στις Διεθνείς Ταξιαρχίες
Στο κάλεσμα της δημοκρατικής κυβέρνησης της Ισπανίας για βοήθεια ανταποκρίθηκαν χιλιάδες εθελοντές από Αγγλία, Πολωνία, Γιουγκοσλαβία, Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Βέλγιο, Καναδά, Αργεντινή, Κούβα, από τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ένωση και φυσικά από την Ελλάδα. Ανάμεσά τους υπήρχε και σημαντικός αριθμός γυναικών. Η προέλευση των ατόμων αυτών αφορούσε πλήθος διαφορετικών επαγγελμάτων, ενώ ιδεολογικά είχαν όλοι αριστερές ή κομμουνιστικές πεποιθήσεις. Ο συνολικός αριθμός των εθελοντών έφτασε περίπου τις 32.000, προερχόμενοι από 53 εθνότητες. Οι απώλειες των εθελοντών ήταν μεγάλες: από τους 32.000 (ακριβέστερα 32.019) επέζησαν μόνο οι 12.144, μεταξύ αυτών δε και ο περίφημος συγγραφέας Άρθουρ Καίσλερ.
Από ελληνικής πλευράς οι Έλληνες εθελοντές ιδεολογικά ήταν όλοι κομμουνιστές, προερχόμενοι από πολλά κράτη του εξωτερικού, όπως Γαλλία, Σοβιετική Ένωση, ΗΠΑ, Βρετανία αλλά και την Κύπρο. Επαγγελματικά πολλοί ανήκαν σε διάφορες εργατικές ενώσεις και συνδικάτα (όπως π.χ. ο «Σπάρτακος» και η «Παγκυπριακή» στις ΗΠΑ), σε ναυτεργατικά σωματεία είτε έφτασαν στην Ισπανία από μόνοι τους. Πρέπει δε να τονιστεί το γεγονός ότι ο αριθμός των Ελλήνων εθελοντών, 278 άτομα, δεν είναι (πιθανότατα) και ο απόλυτα σωστός. Για τους διάφορους ιστορικούς ο αριθμός τους κυμαίνεται από 290 (Αυγή, 12-10-75), ή 300 έως 400 (Ριζοσπάστης, 5-10-75), ενώ ο δικός μου αριθμός (278) στηρίζεται σε άλλους υπολογισμούς και σε καταγραφή κατ’ όνομα, χωρίς να υποστηρίζω φυσικά ότι δεν μπορεί να μεταβληθεί.
