3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Στο σύνολο περίπου της Iστορίας της η Ισπανία δεν κυβερνήθηκε από δημοκρατικά καθεστώτα αλλά από στρατιωτικά, που επιβάλλονταν από «σωτήρες» με σκοπό να οδηγήσουν τη χώρα εκτός των τελμάτων της. Ακόμα και αυτό το δημοκρατικό καθεστώς που κατόρθωσε να δημιουργηθεί λίγο πριν από το ξέσπασμα του Εμφυλίου θα ζήσει στο εσωτερικό του αρκετές προστριβές, ενώ οι προσπάθειες ανατροπής του και εγκατάστασης στρατιωτικών καθεστώτων δεν θα λείψουν τόσο πριν από τον ισπανικό εμφύλιο όσο και κατά τη διάρκειά του. 

 Από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές στην ευρωπαϊκή Ιστορία, ο ισπανικός εμφύλιος για αρκετούς μελετητές αποτελεί το πεδίο δράσης και συγκρότησης των ναζιστικών και φασιστικών δυνάμεων του Άξονα, που μετά από κάποια χρόνια θα οδηγήσει στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930 η πολιτική ζωή στην Ισπανία είχε πολωθεί επικίνδυνα ανάμεσα στην Αριστερά και στη Δεξιά. Η Μοναρχία είχε καταργηθεί και η Αριστερά διεκδικούσε την αναδιανομή της γης, την αυτονομία των περιοχών που συνιστούσαν την Ισπανία (Καταλονία, Βασκωνία κ.λπ.) και τον περιορισμό της δύναμης της πανίσχυρης Καθολικής Εκκλησίας. Το 1936 η Αριστερά, αλλά και δυνάμεις από τον κεντρώο χώρο, συνασπίσθηκαν και ανέβηκαν στην εξουσία. Η κεντροαριστερή κυβέρνηση της χώρας υπονομεύθηκε τόσο από τους αναρχικούς, που αποτελούσαν πιο σημαντική δύναμη από τους κομμουνιστές, όσο και από τους ακροδεξιούς φαλαγγίτες και τους καρλιστές (φιλοβασιλικούς). Ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος ξεκίνησε στις 18 Ιουλίου 1936 με την εξέγερση του στρατού και ολοκληρώθηκε την 1η Απριλίου 1939 με την ήττα των αριστερών και φιλελεύθερων δυνάμεων που κατείχαν την εξουσία και τη νίκη των εθνικιστών του στρατηγού Φράνκο, που επέβαλε δικτατορία. Στα τρία χρόνια που διήρκεσε ο πόλεμος ήταν άγριος και ανελέητος, όπως κάθε εμφύλιος. Ωμότητες διαπράχθηκαν και από τις δύο πλευρές, αλλά τα θύματα ήσαν σαφώς περισσότερα από την πλευρά των Δημοκρατικών. Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων του ισπανικού εμφυλίου δεν είναι μέχρι σήμερα εξακριβωμένος. Οι νεκροί υπολογίζονται από 300.000 ως 1.000.000.

H Ιστορία επετειακά, για τα εβδομήντα χρόνια από τη λήξη του ισπανικού εμφυλίου πολέμου δημοσιεύει έξι μελετήματα τα οποία μέσα από ιστορικά ντοκουμέντα, φωτογραφίες, μαρτυρίες και αναλύσεις αναδεικνύουν και υπενθυμίζουν αυτή τη σημαντική καμπή της ευρωπαϊκής Ιστορίας.

Με το τεύχος Φεβρουαρίου η Ιστορία κλείνει 500 τεύχη σταθερής κυκλοφορίας. Κατά τη διάρκεια αυτών των σαράντα περίπου χρόνων έμεινε πιστή με συνέπεια στην ιστορική δεοντολογία. Περνάει πλέον σε μια νέα εποχή, με αλλαγές στον σχεδιασμό και στη δομή της ύλης, με πιο σύγχρονη θεματολογία, χωρίς να χάνεται η ταυτότητα ή η εγκυρότητά της. Στο εξής η Ιστορία θα έχει την παρουσία της και στο Διαδίκτυο, μέσα από τον δικό της ενημερωμένο ιστοχώρο www.istoria.gr.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ