Περιοδικό Ιστορία
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μια νοσταλγική και αποκαλυπτική βιογραφία της μεταπολεμικής γενιάς απο το '40 ως σήμερα...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

38 ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ 1912-1913

ΜΕΤΑ την κήρυξη της Επανάστασης των Νεοτούρκων τον Ιούλιο του 1908 και το τέλος του Μακεδονικού Αγώνα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία διαμορφώθηκε μία κατάσταοη εξαιρετικά ρευστή.
Η περίοδος χαρακτηρίστηκε από
-την ανανέωση του ενδιαφέροντος των Μεγάλων Δυνάμεων για την περιοχή
-τη στροφή της πολιτικής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προς τον εθνικισμό
-και τη διερεύνηση των δυνατοτήτων προσέγγισης ανάμεσα στα βαλκανικά κράτη.
Η Επανάσταοη των Νεοτούρκων ήταν το ισχυρότερο πλήγμα που υπέστη το διεθνές καθεστώς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά τη Συνθήκη του Βερολίνου του 1878. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου, επωφελούμενη από τη ρευστότητα που επικράτησε στα Βαλκάνια, η Βουλγαρία κήρυξε την ανεξαρτησία της. Ταυτόχρονα η Αυστροουγγαρία κήρυξε την προσάρτηση της Βοσνίας και της Ερζεγοβίνης που κατείχε ήδη στρατιωτικά από το 1878. Η Κρήτη κήρυξε και αυτή την ένωσή της με την Ελλάδα, αλλά οι συνθήκες δεν επέτρεψαν την αναγνώριση του νέου καθεστώτος στο νησί. Παρά την ευνοϊκή διάθεση με την οποία έγινε δεκτή μεταξύ των χριστιανών της Αυτοκρατορίας, αλλά και στην Ελλάδα, το νέο συνταγμαπκό καθεστώς που εγκαινίασε το Κίνημα των Νεοτούρκων, ο αυξανόμενος εθνικισμός της νέας ηγεσίας της Αυτοκρατορίας και η απογοήτευοη των Ελλήνων από τη διάψευση των εθνικών ελπίδων στη Μακεδονία και στην Κρήτη, οδήγησε μία ομάδα Ελλήνων αξιωματικών, ακολουθώντας το παράδειγμα των Τούρκων αξιωματικών, να συστήσουν τον «Στρατιωτικό Σύνδεσμο» και να εκδηλώσουν το Κίνημα στο Γουδί στις 15 Αυγούστου του 1909. Τα αιτήματα του Στρατιωτικού Συνδέσμου αφορούσαν κυρίως την οργάνωση του στρατού και του στόλου. Ωστόσο, το κίνημά τους αποδέσμευσε ελπί-δες εθνικής ανασυγκρότηοης, τις οποίες η Επιτροπή του Στρατιωτικού Συνδέσμου δεν στάθηκε ικανή να διαχειρισθεί. Η απειρία του Συνδέσμου και της κυβέρνηοης Κυριακούλη Μαυρομιχάλη την οποία ήλεγχε και η άρνηοη των πολιτικών ηγετών να συνεργαστούν μαζί τους, οδήγησαν την Ελλάδα σε πολιτικό και οικονομικό αδιέξοδο. Ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος κάλεσε τότε τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος έφτασε με άκρα μυστικότητα στον Πειραιά στις 28 Δεκεμβρίου 1909 για να μελετήσει την κατάσταοη και να εξεύρει λύση. Μετά από δύο εβδομάδες συνεννοήσεων ο Βενιζέλος έπεισε όλους τους πολιτικούς ηγέτες και τον βασιλιά Γεώργιο να υιοθετήσουν, ως τη μόνη διέξοδο από την κρίοη, την ιδέα της σύγκλησης αναθεωρητικής Βουλής. Η πρότασή του επικυρώθηκε από το Συμβούλιο του Στέμματος της 16ης Ιανουαρίου 1910, το οποίο αποφάσισε:
-σύγκληση Αναθεωρητικής Βουλής για την αναθεώρηση των μη θεμελιωδών άρθρων τουΣυντάγματοςτου 1864.
-άμεση αντικατάσταοη της κυβέρνησης Μαυρομιχάλη με εντολή να εισαγάγει στη Βουλή την πρόταση αναθεώρησης του Συντάγματος
-διάλυση του Στρατιωτικού Συνδέσμου μετά την ψήφιση της αναθεωρητικής Βουλής.

Στις 18 Ιανουαρίου ορκίστηκε ως νέος πρωθυπουργός ο Στέφανος Δραγούμης και στις 22 ο Βενιζέλος επέστρεψε στην Κρήτη, έχοντας επιλύσει το πολιτικό πρόβλημα της Ελλάδας και έχοντας θέσει γερές βάσεις για την πολιτική του σταδιοδρομία στην κεντρική πολιτική σκηνή.

Με τη λύση που πρότεινε ο Βενιζέλος είχε εξασφαλίσει, εκτός της εσωτερικής πολιτικής ομαλότητας, και τη διεθνή σταθερότητα. Οι ελληνικές βουλευτικές εκλογές, που ήταν προγραμματισμένες για τον Μάρτιο του 1910, ματαιώθηκαν. Οι Κρήτες, που είχαν προγραμματίσει να διεξαγάγουν τις δικές τους εκλογές ώστε να συμπέσουν με τις ελληνικές για να στείλουν πληρεξουσίους στην ελληνική Βουλή, είδαν τα σχέδιά τους να αποτυγχάνουν, αλλά η νέα κρίοη στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είχε αποτραπεί.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Νοέμβριος 2008 #485

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 40 ΧΡΟΝΙΑ «ΙΣΤΟΡΙΑΣ»
γράφουν οι: Δικαίος Β. Βαγιακάκος και Γιάννης Ράγκος
 18 ΚΡΑΤΗ ΥΠΟ ΟΡΟΥΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΕΡΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ
του Βασίλη Κ. Γούναρη
 38 ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ 1912-1913
της Ελένης Γαρδίκα-Κατσταδάκ
Διαβάστε περισσότερα >>
 56 Η ΣΥΝΘΗΚΗ TOY ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙΟΥ (1913)
του Ελευθέριου Ηλ. Καντζίνου
 68 ΟΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ TO ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ
της Ασπασίας Παπαλόη   
 74 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΑΛΑΣ. Ο ΜΑΚΕΔΟΝΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ TOY ΡΙΧΑΡΝΤ ΒΑΓΚΝΕΡ
του Κώστα Καρδάμη
 86 ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ - ΠΑΝΑΪΤ ΙΣΤΡΑΤΙ
της Σταυρούλας Γ. Τσούπρου
 96 100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ. ΕΜΠΟΡΙΟΝ - EMPORIAE - AMPURIAS
της Cristina Masanes   
 102 ΔΟΝ ΚΙΧΩΤΗΣ
της Luce Arrabal
Διαβάστε περισσότερα >>
 108 Ο ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΣΛΑΒΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ TOY ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ
του Θωμά Ζαχαρή
 110 ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ -ΕΝΑΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΣΤΗΣ
του Φίλιππου Φιλίππου
 118 ΕΛ ΑΛΑΜΕΪΝ - ΕΠΙΤΥΜΒΙΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ
της Βιργινίας Βεργή-Νέρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 124 ΒΙΤΤΟΡΙΟ ΓΚΑΣΜΑΝ
του Φίλιππου Φίλιππα
 126 ΡΩΜΑΙΟΙ ΠΟΝΤΙΦΙΚΕΣ - ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ (175-189)
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
 128 ΣΧΕΣΕΙΣ ΡΩΣΙΑΣ -ΓΕΩΡΠΑΣ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
139    Βιβλία και Ιστορία
    ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

148    Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ

150    Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ

152    Μουσική και Ιστορία ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΧΑΡΚΙΟΛΑΚΗΣ

154    Ιστορία στο Διαδύκτιο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
 
158    Γιατί το λέμε έτσι; ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ

159    To ιστορικό Σταυρόλεξο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ

160    Καταγωγή ονομάτων και τοπωνυμίων ΔΙΚΑΙΟΣ ΒΑΓΙΑΚΑΚΟΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost