Περιοδικό Ιστορία
McMafia – Έγκλημα χωρίς σύνορα
Η τολμηρή έρευνα του Γκλένι που κράτησε τρία χρόνια, φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποίησης
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

6 ΓΑΛΕΡΕΣ ΚΑΙ ΧΑΡΕΜΙ

H δουλεία (συχνά στη χειρότερη μορφή της) ήταν ένας βασικός θεσμός της παλαιάς Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η ραγδαία εξάπλωση του χριστιανισμού και οι πρώτοι χριστιανοί αυτοκρατορες άμβλυναν καποια από τα σκληρότερα χαρακτηριστικά της, αλλά οπωσδήποτε δεν την κατήργησαν. Ακόμη και η Εκκλησία δεν την καταδίκασε ανοιχτά ως κοινωνικό έγκλημα, επιχείρησε απλώς να δημιουργήσει την παράδοση, σύμφωνα με την οποία η απελευθέρωση ενός δούλου ήταν μια πράξη ευσέβειας. Ωστόσο, παρά την έλλειψη ηθικής αντίστασης, η δουλεία στην Ευρώπη παρήκμασε σταδιακά και αντικαταστάθηκε από τη δουλοπαροικία.

ΤΗ ΘΕΣΗ των αυτόχθονων χριστιανών δούλων πήραν εισαγόμενοι «άπιστοι»· από την περίοδο του Μεσαίωνα ήταν παράνομο να κατέχει κανείς χριστιανό δούλο. Ο Πάπας έκανε συνήθως εκκλήσεις για απελευθέρωοη δούλων ανεξάρτητα από το θρήσκευμά τους. Από την άλλη μεριά, εκκλησίες και μοναστήρια είχαν «άπιστους» δούλους τους οποίους χρησιμοποιούσαν ως υπηρέτες ή εργάτες της γης. Ακόμη και οι Πάπες και οι καρδινάλιοι είχαν δούλους. Έχει καταγραφεί ότι το 1488 ο Φερδινάνδος ο Καθολικός έστειλε ως δώρο 100 Μαυριτανούς στον Πάπα Ιννοκέντιο Η', ο οποίος με τη σειρά του τους δώρισε σε αξιωματούχους της Εκκλησίας και αυλικούς.
Ωστόσο, υπό ορισμένες συνθήκες, ένας δούλος μπορούσε να απελευθερωθεί αυτόματα: αν ανακάλυπτε το δολοφόνο του κυρίου του, αν κατήγγελλε καταζητούμενο εγκληματία, αν ήτσν σοβαρα άρρωστος και ο κύριός του τον άφηνε χωρίς ιστρική φροντίδα. Μια δούλα μπορούσε να απελευθερωθεί αν ο κύριός της την εξανάγκαζε στην πορνεία - εκτός κι αν ένας τέτοιος όρος υπήρχε στο συμβόλαιό της. Σύμφωνα με τον νόμο, «ο κουρσάρος ή κάποιος από το πλήρωμά του που δεν κατάφερνε να σεβαστεί την τιμή αυτών των ανυπεράσπιστων γυναικών (αιχμάλωτες δούλες) έχανε κάθε δικαίωμα κατοχής τους και η κακοποιημένη δούλα γινόταν ελεύθερη γυναίκα».
Πενήντα χρόνια σκλάβος στις γαλερες. Οι πόλεμοι ανάμεσα στη χριστιανοσύνη και το Ισλάμ διήρκεσαν αιώνες και κατά τη
διάρκειά τους η δουλεία άνθησε σχεδόν τόσο όσο και στην αρχαιότητα. Οι Σταυροφορίες, η κατάκτηση της Ισπανίας από τους
Άραβες και οι πειρατές προμήθευαν με σκλάβους και τον χριστιανικό και τον μουσουλμανικό κόσμο. Τόσο στο Ισλάμ όσο και στις χριστιανικές χώρες υπήρχαν μεγάλα σκλαβοπάζαρα, όπου μεταφέρονταν αιχμάλωτοι πολέμου, πληρώματα και επιβάτες κατακτημένων πλοίων και κρατούμενοι από επιδρομές σε παράκτιες πόλεις, οι οποίοι πωλούνταν σαν ζώα. Έναν αριθμό δούλων χρησιμοποιούσαν ως υπηρέτες ή υπαλλήλους σε δημόσιες υπηρεσίες, πράγμα που ήταν αρκετά ευχάριστο. Αλλό για πολλούς επρόκειτο για δουλειά στα χωράφια ή σε ομάδες εργατών ή σε βαριές οικοδομικές εργασίες ή για καταναγκαστική απασχόληση ως κωπηλάτες στα πλοία της Μεσογείου. To τελευταίο ήταν το χειρότερο με τις σκληρότερες συνθήκες. Καθώς κάθε γαλερα χρειαζόταν 135 ως 250 δούλους ως κινητήρια δύναμη, σύντομα η ζήτηση ξεπερνούσε την προσφορά. Η Γαλλία, η Ισπανία, η Γένοβα, τα παπικά κράτη, οι Ιππότες του Αγίου Ιωάννη στη Μάλτα, οι μουσουλμανικές χώρες και οι κουρσάροι σπό την Αφρική ήταν μεγάλοι αγοραστές σκλάβων για γαλέρες ως το τέλος του 17ου αιώνα, ακόμα και αργότερα.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Αύγουστος 2008 #482

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 ΓΑΛΕΡΕΣ ΚΑΙ ΧΑΡΕΜΙ
του M.D Allsebrook
Διαβάστε περισσότερα >>
 18 ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ (1878-1906)
του Σπυρίδωνος Γ. Πλουμίδη
 30 Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ
του Φίλιππου Φίλιππα
 33 ΑΡΧΑΙΑ ΓΛΥΠΤΑ ΤΉΣ ΤΗΝΟΥ ΜΕΤΕΡΓΑΣΜΕΝΑ
του Αλέκου Φλωράκη
 40 THNIA 1895
της Μαρίας Μουζάκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 50 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΦΙΣΑΣ
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 59 ΟΘΩΝ ΦΟΝ ΜΠΙΣΜΑΡΚ
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 72 ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΑΙ ΣΤΕΦΑΝΟΣ, ΔΥΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ TOY 7ου AIΩNA
του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου
 76 ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ: Η ΑΡΧΑΙΑ ΚΕΑ
του Αντώνη Καλογήρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 86 ΚΡΕΣΥ1346. Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ ΤΩΝ ΙΠΠΟΤΩΝ
του Δημήτρη Γ. Θαλασσινού
 94 ΑΥΤΟΧΕΙΡΕΣ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΑΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
108   Βιβλία και Ιοτορία ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116    Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
120    Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124    Ιστορία στο Διαδύκτιο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128     Γιατί το λέμε έτσι; ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129     To ιστορικό Σταυρόλεξο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost