Περιοδικό Ιστορία
ΠΑΡΙΣΙ Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Από τους Παρίσιους, τους πρώτους κατοίκους της πόλης που φοβούνταν μήπως «τους πέσει ο ουρανός στο..
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

14 Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΖΑΜΑΣ

202 π.Χ. Η Μάχη της Ζάμας

Ένα από τα πιο σημαντικά πρόσωπα της Ιστορίας είναι
και ο Καρχηδόνιος στρατηλάτης Αννίβας ο Μέγας. Oι Έλληνες έχουν να υπερηφανεύονται για τον Αλέξανδρο τον Μέγα,
οι Ρωμαίοι για τον Ιούλιο Καίσαρα, και οι Καρχηδόνιοι για
τον Αννίβα. Γιατί ο Αννίβας δίκαια φέρει αυτόν τον τίτλο.
O ηρωικός στρατηλάτης έφερε τέτοια αναστάτωση στη Ρώμη και ήταν τόσο μεγάλες και φοβερές οι πανωλεθρίες
των ρωμαϊκών στρατευμάτων, ώστε οι Ρωμαίοι σίγουρα είχαν χάσει τον ύπνο τους και γιατί όχι και την ησυχία τους
όσο μάθαιναν ότι ο Αννίβας ζει και συντρίβει τις ρωμαϊκές λεγεώνες. Και τότε μόνο ησύχασαν οι Ρωμαίοι, όταν έμαθαν από τη μακρινή Βιθυνία ότι ο φοβερός εχθρός τους, η μάστιγα των λεγεώνων, ήπιε το δηλητήριο και πέθανε. Αν ένας άνθρωπος  μπορούσε μόνος του ν’ αλλάξει την πορεία
της Ιστορίας, ο Αννίβας είχε όλα τα προσόντα και προπάντων το ανάστημα για να το κάνει. Ωστόσο άλλοι αστάθμητοι παράγοντες στάθηκαν εμπόδιο ώστε να μη το κατορθώσει, πράγμα που τελικά τον οδήγησε να διαλέξει αυτόν
τον μαρτυρικό θάνατο.

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ  Φιλόλογος

ΒΑΔΙΖΟΝΤΑΣ προς το εσωτερικό της Καρχηδόνας ο Σκιπίων ανάγκασε τον Αννίβα να τον ακολουθεί χωρίς να μπορεί να καταλάβει το σχέδιο του αντιπάλου του. Ο βασιλιάς της Νουμιδίας Μασσανάσσης ενώθηκε εν τω μεταξύ με τις δυνάμεις των Ρωμαίων και η θέση του Αννίβα έγινε πιο δύσκολη. Μάλιστα οι Ρωμαίοι είχαν μεγάλη αριθμητική υπεροχή στο ιππικό. Οι δύο στρατηγοί συναντήθηκαν στη Ζάμα. Ο Αννίβας ζήτησε ειρήνη, μάταια όμως. Οι δύο αρχηγοί σε μια στιγμή βγήκαν έφιπποι από τα στρατόπεδά τους, έχοντας δίπλα του ο καθένας από ένα διερμηνέα. Ο Σκιπίων αναφέρει το τι ειπώθηκε σ’ αυτή τη συνάντηση. Ο Αννίβας παρουσιάζεται πολύ ευγενικός, αντίθετα ο Σκιπίων νευρικός και απότομος. Πρώτος μίλησε ο Αννίβας και είπε πως είναι πολύ λυπηρό δύο μεγάλες αυτοκρατορίες να επιδιώκουν νέες κατακτήσεις. Τώρα και οι δυο, μετά από πολλούς πολέμους, βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο. Δεν υπάρχει άραγε τρόπος να θεραπευθεί αυτή η κατάσταση; Ο Αννίβας πρόθυμα ζήτησε διαπραγμάτευση. Γνώριζε το άσχημο παιχνίδι που παίζει καμιά φορά η τύχη. Ο Σκιπίων μέχρι τώρα στάθηκε πολύ τυχερός και είχε γνωρίσει μόνο νίκες. Ωστόσο ο Αννίβας τού θύμισε τη δική του περίπτωση. Μετά τη μάχη των Καννών και ενώ βάδιζε εναντίον της Ρώμης, έτοιμος να μπει στην πόλη, τώρα αναγκάζεται να πολεμήσει για την ασφάλεια της ίδιας του της πατρίδας.
Αυτά τού είπε ο Αννίβας και πρόσθεσε, ότι ο Σκιπίων καλό θα ήταν να τα σκεφθεί, γιατί μια νίκη ναι μεν θα του έδινε τα πάντα, μια ήττα όμως θα του τα έπαιρνε όλα. Κατόπιν ο Αννίβας υποσχέθηκε πως οι Καρχηδόνιοι θα επέστρεφαν στη Ρώμη τα νησιά της Μεσογείου και πως ποτέ πια δε θα επιζητούσαν να τα ξαναπάρουν. Αίτιοι ήταν οι Καρχηδόνιοι. Οι όροι που ζητούσε ο Αννίβας, άλλοτε ίσως να γίνονταν δεκτοί, σήμερα ήταν απαράδεκτοι. Οι Ρωμαίοι είχαν πατήσει πόδι στην Αφρική και συνάμα είχαν διώξει τον Αννίβα από την Ιταλία. Ήταν αδύνατο να δεχθεί ο Σκιπίων όσα τού ζητούσε ο Αννίβας. Άλλος δρόμος δεν υπήρχε εκτός από τη μάχη.
Ο Αννίβας τοποθέτησε στις πρώτες γραμμές του περίπου ενενήντα ελέφαντες μαζί με τους Κέλτες και τους Λίγυρες μισθοφόρους του αδελφού του Μάγωνα. Στη δεύτερη σειρά τοποθέτησε νέους στρατιώτες, Αφρικανούς και Καρχηδόνιους, και στην τρίτη, στο βάθος, τα παλαίμαχα στρατεύματά του, τους θριαμβευτές της Ιταλίας. Το ιππικό ως συνήθως το τοποθέτησε στα πλάγια. Πράγματι το σχέδιο αυτό του Αννίβα παρουσίαζε μεγάλες δυσκολίες για οποιονδήποτε εχθρό. Οι ελέφαντες ήταν ένα φοβερό επιθετικό όπλο. Εν τω μεταξύ ο Σκιπίων σκεπτόταν πώς να απαλλαγεί απ’ αυτούς χωρίς μεγάλες απώλειες στο ελαφρύ πεζικό του. Επιπλέον ο Ρωμαίος στρατηγός σίγουρα δεν είχε τα μέσα αλλά και τον χρόνο να αντιτάξει εμπόδια στην προέλαση των ελεφάντων. Έτσι προτίμησε να παρατάξει το πεζικό του, αφήνοντας μεταξύ των στρατιωτών του μεγάλα κενά. Αριστερά τοποθέτησε το ρωμαϊκό ιππικό και δεξιά τον Μασσανάσση με το δικό του. Στην αρχή της μάχης έγιναν αψιμαχίες. Ο Αννίβας τότε έδωσε το σύνθημα να ξεχυθούν οι ελέφαντες. Η προέλασή τους ήταν φοβερή. Οι Ρωμαίοι όμως είχαν σκεφθεί έναν περίεργο αλλά πολύ αποτελεσματικό τρόπο, όπως αποδείχθηκε, για την απόκρουση των τρομερών ζώων. Κύμβαλα και σάλπιγγες ηχούσαν συνεχώς. Οι ελέφαντες τρόμαξαν από αυτόν τον θόρυβο, και οπισθοχωρώντας έπεσαν πάνω στο νουμιδικό ιππικό, το οποίο απάντησε με βροχή από βέλη. Η αριστερή πτέρυγα του Αννίβα δέχθηκε τότε την επίθεση των ζώων. Ο Μασσανάσσης όρμησε με το ιππικό του. Τίποτα δεν ξεχώριζε μέσα στο σύννεφο σκόνης που σηκώθηκε.
Εν τω μεταξύ μερικοί ελέφαντες κατόρθωσαν να φθάσουν στο ρωμαϊκό πεζικό, που δεν είχε πάρει ακόμη μέρος στη μάχη. Βροχή έπεσαν τα ακόντια των Ρωμαίων πάνω στα ζώα. Τότε τα τρομαγμένα ζώα στράφηκαν προς τα πίσω και όλο το βάρος το δέχθηκε η δεξιά πτέρυγα του ιππικού των Καρχηδονίων. Το ρωμαϊκό ιππικό κυνήγησε το καρχηδονιακό? σε λίγο ελέφαντες, Καρχηδόνιοι και Ρωμαίοι, χάθηκαν στο βάθος του ορίζοντα. Οι Ρωμαίοι προχώρησαν γρήγορα μιας και έβλεπαν ότι ο Αννίβας δεν είχε τρόπους να κάνει ελιγμούς. Οι Κέλτες και οι Λίγυρες γρήγορα κατέθεσαν τα όπλα και οπισθοχώρησαν προς τους Καρχηδόνιους και τους Αφρικανούς πεζούς. Αυτοί όμως έκλεισαν τις γραμμές τους, και έτσι οι Κέλτες και οι Λίγυρες έπεσαν μέχρις ενός αφού κατόρθωσαν να αποκόψουν τις πρώτες γραμμές των Ρωμαίων. Τότε ο Σκιπίων διέταξε να επιτεθεί η δεύτερη γραμμή του. Οι Καρχηδόνιοι και οι Αφρικανοί διαλύθηκαν στην κυριολεξία. Ήταν η σειρά των παλαιμάχων τώρα να κλείσουν τις γραμμές τους, και να μη δεχθούν τους φυγάδες. Όταν σκοτώθηκαν όλοι, οι Ρωμαίοι, που εν τω μεταξύ είχαν σοβαρές απώλειες, βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυτούς που τους είχαν νικήσει στις Κάννες. Σκοπός του Αννίβα ήταν να εξαντλήσει τον Σκιπίωνα και να του επιφέρει το τελικό χτύπημα. Οι Ρωμαίοι, κατάκοποι, έπρεπε τώρα να αναμετρηθούν με το άνθος του στρατού του Αννίβα, που ποτέ δεν είχε γνωρίσει την ήττα σε πεδίο μάχης.
Ο Μασσανάσσης εν τω μεταξύ εξακολούθησε να κυνηγά το ιππικό των Καρχηδονίων. Αν αργούσε λίγο θα έβρισκε μόνο τα λείψανα του ρωμαϊκού στρατού. Ο Σκιπίων γνώριζε από πρώτο χέρι τη δύναμη του Αννίβα και το φοβερό στράτευμά του. Ανακάλεσε γρήγορα τους άνδρες του και τους τοποθέτησε πίσω από τους νεκρούς στρατιώτες τών δυο πρώτων γραμμών του Αννίβα. Και  έφθασε  η  μεγάλη  στιγμή.  Η  σύγκρουση  ήταν  τρομερή. Οι άνδρες του Καρχηδόνιου στρατηγού πολέμησαν γενναία. Τα πάντα για τους Ρωμαίους είχαν χαθεί, ο κλονισμός ήταν φοβερός και ο πανικός μεγάλος. Τότε ακριβώς επέστρεψαν στο πεδίο της μάχης το ρωμαϊκό ιππικό και ο Μασσανάσσης με το δικό του και έκριναν την έκβαση του αγώνα.
 Οι μαχητές του Αννίβα κυκλώθηκαν και  οι πιο πολλοί έπεσαν νεκροί πολεμώντας με την ψυχή στο στόμα. Ο νικητής των Καννών νικήθηκε άδοξα θα λέγαμε. Οι απώλειες των Καρχηδονίων ήταν πολύ μεγάλες. Περίπου είκοσι χιλιάδες νεκροί και άλλοι τόσοι αιχμάλωτοι. Ο Αννίβας εγκατέλειψε το πεδίο της μάχης πολύ στενοχωρημένος και πικραμένος για την τύχη του θαυμάσιου στρατού του.  

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Νοέμβριος 2007 #473

 8 ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Διάφορες εκθέσεις
της Τόνιας Μάκρα
 12 ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ: Μικρά ιστορικά αλιεύματα από τον Ωκεανό του Διαδικτύου
του Παύλου Μεθενίτη
 14 Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΖΑΜΑΣ
202 π.Χ. Η Μάχη της Ζάμας

Ένα από τα πιο σημαντικά πρόσωπα της Ιστορίας είναι
και ο Καρχηδόνιος στρατηλάτης Αννίβας ο Μέγας. Oι Έλληνες έχουν να υπερηφανεύονται για τον Αλέξανδρο τον Μέγα,
οι Ρωμαίοι για τον Ιούλιο Καίσαρα, και οι Καρχηδόνιοι για
τον Αννίβα. Γιατί ο Αννίβας δίκαια φέρει αυτόν τον τίτλο.
O ηρωικός στρατηλάτης έφερε τέτοια αναστάτωση στη Ρώμη και ήταν τόσο μεγάλες και φοβερές οι πανωλεθρίες
των ρωμαϊκών στρατευμάτων, ώστε οι Ρωμαίοι σίγουρα είχαν χάσει τον ύπνο τους και γιατί όχι και την ησυχία τους
όσο μάθαιναν ότι ο Αννίβας ζει και συντρίβει τις ρωμαϊκές λεγεώνες. Και τότε μόνο ησύχασαν οι Ρωμαίοι, όταν έμαθαν από τη μακρινή Βιθυνία ότι ο φοβερός εχθρός τους, η μάστιγα των λεγεώνων, ήπιε το δηλητήριο και πέθανε. Αν ένας άνθρωπος  μπορούσε μόνος του ν’ αλλάξει την πορεία
της Ιστορίας, ο Αννίβας είχε όλα τα προσόντα και προπάντων το ανάστημα για να το κάνει. Ωστόσο άλλοι αστάθμητοι παράγοντες στάθηκαν εμπόδιο ώστε να μη το κατορθώσει, πράγμα που τελικά τον οδήγησε να διαλέξει αυτόν
τον μαρτυρικό θάνατο.

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ  Φιλόλογος
Διαβάστε περισσότερα >>
 26 ΜΑΡΙΑ ΘΗΡΕΣΙΑ: Η φωτισμένη αυτοκράτειρα των Αψβούργων
Η  ΦΩΤΙΣΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑ ΤΩΝ ΑΨΒΟΥΡΓΩΝ

Μαρία Θηρεσία

Η Μαρία Θηρεσία κράτησε στα χέρια της τα ηνία μίας αυτοκρατορίας επί σαράντα χρόνια, εξήλθε νικήτρια τριών πολέμων (Πόλεμος
της Αυστριακής Διαδοχής, Επταετής Πόλεμος και Πόλεμος της Βαυαρικής Διαδοχής) και έμεινε στην Ιστορία
για τη διπλωματική της ευφυΐα. Συγκαταλεγόταν μεταξύ
των σημαντικοτέρων μοναρχών του 18ου αιώνα μαζί με
τον Λουδοβίκο ΙΕ’ της Γαλλίας και τον Φρειδερίκο Β’
της Πρωσίας, τον επονομαζόμενο και «Μεγάλο».
Η ζωή  και το έργο της αξιόλογης αυτής αυτοκράτειρας
(η οποία ονομάστηκε «Μητέρα της Πατρίδος») αποτελούν
το αντικείμενο του παρόντος άρθρου.

Γράφει ο ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΗΛ. ΚΑΝΤΖΙΝΟΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 Ο ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ Μέρος Α’
ΚΡΗΤΗ 1897

Ο βομβαρδισμός του Ακρωτηρίου

Ανατολικά της πόλης των Χανίων βρίσκεται αμφιθεατρικά αγέρωχο μα και απρόσβλητο πια, διηγούμενο τις ιστορικές του δόξες αλλά και τη βαριά κληρονομιά που του έχει εμπιστευθεί η Κρήτη, το Ακρωτήρι1. Το θρυλικό και μπαρουτοκαπνισμένο αυτό ύψωμα, που θα διδάσκει πάντοτε την ανθρωπότητα πώς αποκτάται η πολυπόθητη ελευθερία.

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ (Δημοσιογράφος)
Διαβάστε περισσότερα >>
 58 Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΗΣ ΕΣΗΕΑ
του Βασίλη Πλάτανου
 64 Η ΠΑΛΙΝΟΡΘΩΣΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Β’
του Ιωάννη Παπαφλωράτου
 80 ΕΤΑΙΡΕΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ
Επιμέλεια: του Φίλιππου Φίλιππα
 86 ΤΑ ΣΜΑΡΑΓΔΙΑ ΤΟΥ ΩΚΕΑΝΟΥ Μέρος Β’
του Νίκου Κ. Κυριαζή
 96 «ΝΑ ΕΚΛΕΞΕΤΕ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΑΝΔΡΕΣ ΜΕ ΑΡΕΤΗΝ ΚΑΙ ΦΡΟΝΗΣΙΝ»
του Μιχάλη Κ. Τσώλη
 102 ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΙ: Οδυσσέας Τσούλος
της Γιώτας Σφυρή
 106 ΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ ΡΕΜΠΕΛΙΟ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ
του Βασίλη Μούτσιου
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
Add some text here...
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost