Περιοδικό Ιστορία
McMafia – Έγκλημα χωρίς σύνορα
Η τολμηρή έρευνα του Γκλένι που κράτησε τρία χρόνια, φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποίησης
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

16 ΙΒΑΝ Γ΄ Ο ΜΕΓΑΣ, ιδρυτής του ρωσικού κράτους (Μέρος Α΄)

ΜΕΡΟΣ Α’                                      Γράφει ο ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΑΡΕΤΑΙΟΣ

ΟΤΑΝ το 1462 πέθανε ο μέγας πρίγκιπας της Μοσχοβίας Βασίλειος Β’ ο Τυφλός (1425-1462), η ηγεμονία της Μοσχοβίας βρισκόταν συμπιεσμένη μεταξύ της λιθουανικής αυτοκρατορίας στα δυτικά και των αχανών κτήσεων των Μογγόλων στα ανατολικά. Παρά τις προσπάθειες των προκατόχων του, το ρωσικό έθνος δεν είχε ακόμη πραγματοποιήσει ούτε την απελευθέρωσή του από τους Μογγόλους (εξακολουθούσε να πληρώνει φόρο υποτελείας σ’ αυτούς), ούτε την πλήρη ενότητά του (πολλές ρωσικές ηγεμονίες, όπως λ.χ. του Νόβγκοροντ, του Πσκοφ, του Ροστόφ, του Τβερ, του Ριαζάν, παρέμεναν ακόμη ανεξάρτητες). Επιπλέον, η Μοσχοβία, παρά τη μεγάλη έκτασή της, δεν είχε αποκτήσει διέξοδο στη θάλασσα, παραμένοντας κατά συνέπεια απομονωμένη από τις εστίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Τις προσδοκίες του ρωσικού έθνους για την ένωσή του και για την αποτίναξη του μογγολικού ζυγού επρόκειτο να εκπληρώσει ο γιος και διάδοχος του Βασιλείου Β’, Ιβάν Γ’ Βασίλιεβιτς ο Μέγας.
Ο Ιβάν Γ’ (1462-1505) υπήρξε ο μεγαλύτερος και ισχυρότερος ηγεμόνας της Μοσχοβίας και ο πραγματικός δημιουργός και θεμελιωτής του ενιαίου ρωσικού κράτους. Ήταν άνδρας δραστήριος και ιδιοφυής με ισχυρή βούληση και ευρεία αντίληψη, μεγαλόπνοος, πολυμήχανος και ικανότατος πολιτικός και δεινός διπλωμάτης. Με επιμονή, μεθοδικότητα και σκληρότητα και με μακροχρόνιους αγώνες, προσπάθησε και πέτυχε αφενός να στερεώσει την απόλυτη εξουσία στην ηγεμονία του και αφετέρου να καταλάβει με διάφορες εκστρατείες ή με διπλωματικά μέσα τα εδάφη των άλλων ρωσικών ηγεμονιών που ήταν ακόμη ανεξάρτητες. Με τις κατακτήσεις και προσαρτήσεις αυτές το κράτος της Μοσχοβίας έφθασε προς Δυσμάς στη Λιθουανία, προς Βορράν στη Λευκή Θάλασσα και στον Παγωμένο Ωκεανό, αποκτώντας για πρώτη φορά πρόσβαση στη θάλασσα, και προς Ανατολάς στα Ουράλια.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Ιούνιος 2007 #468

 8 ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Διάφορες εκθέσεις
της Τόνιας Μάκρα
 12 ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ: Μικρά ιστορικά αλιεύματα από τον Ωκεανό του Διαδικτύου
του Πάυλου Μεθενίτη
 16 ΙΒΑΝ Γ΄ Ο ΜΕΓΑΣ, ιδρυτής του ρωσικού κράτους (Μέρος Α΄)
Ιβάν Γ’ ο Μέγας
Ο ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Μετά τον θάνατο του ηγεμόνα του Κιέβου Βλαδίμηρου Β’
του Μονομάχου (1113-1125), το πρώτο αυτό ρωσικό κράτος παρήκμασε γρήγορα και η Ρωσία κατακερματίσθηκε σε μικρές ανεξάρτητες και αντιμαχόμενες ηγεμονίες. Έτσι δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει τη μογγολική λαίλαπα του 13ου αιώνα και κατακτήθηκε από τους Ασιάτες εισβολείς. Στο μέσον
των ρωσικών κρατιδίων που υπέκυψαν στον ταταρικό ζυγό αναπτύχθηκε σταδιακά η μικρή και ασήμαντη αρχικά ηγεμονία της Μόσχας (Μοσχοβίας), η οποία ήταν προορισμένη αφενός να αποτελέσει  τον πυρήνα γύρω από τον οποίο συνενώθηκε
η απέραντη ρωσική γη, και αφετέρου να απαλλάξει
τον ρωσικό λαό από τον βάρβαρο ξενικό ζυγό. Την εκπληκτική άνοδό της όφειλε η Μοσχοβία στις εξαιρετικές ικανότητες των ηγεμόνων της, μεταξύ των οποίων προεξάρχοντες ήταν
ο Ιβάν Α’ «Καλίτα» (1326-1341) και ο Ντμίτρι Ντονσκόι,
ο νικητής του Ντον (1359-1389), που κατατρόπωσε τους Μογγόλους το 1380 στην περίφημη μάχη του Κουλίκοβο.
O ισχυρότερος όμως και ενδοξότερος ηγεμόνας της Μοσχοβίας υπήρξε ο Ιβάν Γ’ ο Μέγας (1462-1505), ο οποίος πέτυχε τόσο την ενότητα του ρωσικού έθνους όσο και
την απελευθέρωσή του από τους Μογγόλους.
Διαβάστε περισσότερα >>
 26 ΚΟΝΡΑΝΤ ΑΝΤΕΝΑΟΥΕΡ
Κόνραντ Αντενάουερ (1876-1967)

Τον Μάιο του 1945, έπεσε η αυλαία στο ευρωπαϊκό θέατρο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η άλλοτε κραταιά Γερμανία
είχε ηττηθεί από τους πολυάριθμους εχθρούς της. Η χώρα κειτόταν σε ερείπια, περισσότεροι από 4.500.000 Γερμανοί είχαν χάσει τη ζωή τους1, οι υποδομές είχαν καταστραφεί,
η παραγωγή βιομηχανικών αγαθών είχε σταματήσει και
η οικονομία είχε καταβαραθρωθεί. Εντούτοις, δεκαπέντε μόλις χρόνια μετά, το δυτικό τμήμα της χώρας είχε γίνει
η τρίτη οικονομική δύναμη παγκοσμίως. Το μεταπολεμικό «γερμανικό θαύμα», όπως αποκλήθηκε η τεράστια οικονομική πρόοδος και η ραγδαία ανασυγκρότηση της (Oμοσπονδιακής) Γερμανίας, έχει ταυτιστεί με το όνομα του καγκελαρίου Κόνραντ Αντενάουερ.

Γράφει ο ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΦΛΩΡΑΤΟΣ (Διεθνολόγος-Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών)
Διαβάστε περισσότερα >>
 40 ΤΑ "ΙΟΥΝΙΑΝΑ" του 1863
του Γιάννη Ράγκου
 50 ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ, ο εθνικός μας ποιητής
της Μαρίας-Ελευθερίας Γιατράκου
 60 ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΝΤΟΓΟΝΗΣ, ήρωας της μάχης του Σκουλενίου
του Νίκου Κωστάρα
 74 Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΡΑΚ ΣΤΟ ΚΟΥΒΕΪΤ (Μέρος Α΄)
Η επίθεση του Ιράκ στο Κουβέιτ

Τα αίτια και η εξέλιξη μιας διεθνούς κρίσης

Η περιοχή του Περσικού Κόλπου ανέκαθεν υπήρξε πεδίο ανταγωνισμού και διεκδικήσεων μεταξύ των Αράβων και
των Μεγάλων Δυνάμεων. Το Κουβέιτ είναι μια μικρή χώρα,
η οποία βρίσκεται σε μια στρατηγικής σημασίας θέση.
Το πλούσιο σε αποθέματα πετρελαίου υπέδαφός του και
οι λιμένες του στον Περσικό Κόλπο είναι παράγοντες
οι οποίοι ουδέποτε άφησαν αδιάφορους τους επίδοξους διεκδικητές της περιοχής, από την εποχή της συστάσεώς του
έως και σήμερα.

Γράφει ο ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΗΛ. ΚΑΝΤΖΙΝΟΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 88 ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ ΧΑΛΕΠΑΣ, μεταξύ ιδιοφυϊας και τρέλλας
ΜΕΤΑΞΥ ΙΔΙΟΦΥΙΑΣ ΚΑΙ ΤΡΕΛΛΑΣ

Γιαννούλης Χαλεπάς

O Γιαννούλης Χαλεπάς θα ανασάνει
το δυνατό αγέρι του κυκλαδίτικου νησιού της Τήνου στις 24 Αυγούστου του 1851. O πατέρας του, όπως και
οι πρόγονοί του, ήταν μαρμαρογλύπτης. Κοντά του θα πάρει τα πρώτα μαθήματα της τέχνης. Παράλληλα ζει και φαντασιώνει τους θρύλους και
τις παραδόσεις του τόπου του, και όλα μαζί κεντρίζουν το ανήσυχο πνεύμα του και την αχαλίνωτη φαντασία του
για δημιουργία.

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 90 ΤΟ "ΤΑΜΑ"
της Βάσως Μαργέτη
 106 ΑΛ ΚΑΠΟΝΕ
του Φίλιππου Φίλιππα
 112 ΚΥΒΟΙ, τα ζάρια των αρχαίων
της Κρίστυς Εμίλια-Ιωαννίδου
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114  Θέατρο και Ιστορία: Φιόντορ Ντοστογιέφσκι «Ο Ηλίθιος» 116  Βιβλία και ιστορία 124  Διάλογος με τους αναγνώστες. 128  Γιατί το λέμε έτσι; 129  Το ιστορικό Σταυρόλεξο.
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost